Αρμενία - Αζερμπαϊτζάν: Η «επεισοδιακή» διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη

Αρμενία – Αζερμπαϊτζάν και η «επεισοδιακή» διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη – Το φιλοτουρκικό κρεσέντο του Ιλχάμ Αλίγιεφ και το «ευχαριστώ» του πρέσβη

 

Θανάσης Αργυράκης Γράφει ο δημοσιογράφος Θανάσης Αργυράκης

Ενόχληση σε σημαντικό κομμάτι της μεγάλης -και με πολύ πλούσια ιστορία- αρμενικής κοινότητας στην Ελλάδα, προκάλεσε πρόσφατα η ανακοίνωση της Αθήνας, με αφορμή την οργανωμένη στρατιωτική επίθεση που εξαπέλυσε το Αζερμπαϊτζάν εναντίον της Αρμενίας.

Οι Αρμένιοι ενοχλήθηκαν σφόδρα από το γεγονός ότι, με την ανακοίνωσή της, η Αθήνα έδειξε ότι θέλει να κρατήσει ίσες αποστάσεις από τις δυο εμπόλεμες πλευρές. Θέση που συμπίπτει με την τακτική των ίσων αποστάσεων που τηρούν μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, με προεξάρχουσα τη Γερμανία.

Στη συνέχεια, βέβαια, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, προσπάθησε να εξισορροπήσει κάπως τις εντυπώσεις. Ετσι χτες, από την Κύπρο, όπου συναντήθηκε με τον ομόλογό του, Νίκο Χριστοδουλίδη, είπε πως “δυστυχώς, η τουρκική παραβατικότητα στην ευρύτερη περιοχή συνεχίζεται με κλιμακούμενη ένταση και σε διευρυνόμενο χώρο, από τον Καύκασο ως τη Λιβύη, το Αιγαίο, την Κύπρο, την Ανατολική Μεσόγειο, τη Συρία και το Ιράκ”.

Και, αναφερόμενος στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ, αφού είπε ότι “η Ελλάδα έχει εκφράσει την ετοιμότητά της να συμβάλλει στην άμεση παύση των εχθροπραξιών”, κάτι που, όπως εξήγησε, διαμήνυσε στον Αρμένιο ομόλογό του, κατέληξε, λέγοντας ότι “αποδοκιμάζουμε κάθε παρέμβαση τρίτων που υποδαυλίζει την ένταση”, καθώς και ότι “η Τουρκία οφείλει να απόσχει από ενέργειες και δηλώσεις που κινούνται στην κατεύθυνση αυτή”.

Οι σχέσεις Ελλάδας – Αζερμπαϊτζάν

Παρ’ ότι διαχρονικά οι ελληνικές κυβερνήσεις φρόντιζαν να κρατούν ιδιαίτερα στενές πολιτικές, διπλωματικές και στρατιωτικές σχέσεις με την Αρμενία, οι διμερείς σχέσεις με το Αζερμπαϊτζάν, ιδιαίτερα σε ορισμένες περιόδους, κινούνταν σε … ανεξήγητα καλά επίπεδα.

Κι’ αυτό παρά τις δεδηλωμένες θέσεις του Μπακού, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, υπέρ της τουρκικής πολιτικής τόσο σε σχέση με την Ελλάδα όσο και με την Κύπρο.

Κατά εκτιμήσεις πολιτικών και επιχειρηματικών κύκλων, ο “εναγκαλισμός” Αθήνας – Μπακού οφείλεται, όχι μόνον στο “δέσιμο” των δυο χωρών στη βάση των ενεργειακών σχεδίων, κυρίως αμερικανικών, και των αγωγών φυσικού αερίου, αλλά και σε πολιτικα πρόσωπα τα οποία φέρονται να έχουν αναπτύξει καλούς διαύλους επικοινωνίας ανάμεσα στην Ελλάδα και το Αζερμπαϊτζάν.

Αρμενία - Αζερμπαϊτζάν: Η "επεισοδιακή" διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη
Αρμενία – Αζερμπαϊτζάν: Η “επεισοδιακή” διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη

Αζερμπαϊτζάν: Η “επεισοδιακή” διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη

Μια “υπερβολική δόση” τόσο της συμμαχίας του Μπακού με την Αγκυρα, όσο και των σχέσεων Αθήνας – Μπακού, έδωσε ο πρόεδρος του Αζερμπαίτζάν, Ιλχάν Αλίγιεφ, όταν, προ τεσσάρων εβδομάδων, κλήθηκε στο προεδρικό μέγαρο για να επιδώσει τα διαπιστευτήριά του ο νέος Ελληνας πρέσβης στη χώρα, Νίκος Πιπερίγκος.

Κατά τη συνάντησή τους που διήρκεσε λίγο περισσότερο από 15 λεπτά, οπότε μιλούσε σχεδόν αποκλειστικά ο Ιλχάμ Αλίγιεφ , εντύπωση προκάλεσαν, όχι τόσο οι φιλοτουρκικές θέσεις του προέδρου του Αζερμπαϊτζάν, όσο ο τρόπος που τις εξέφρασε, ενώπιον, όχι κάποιου πρέσβη τρίτης χώρας, αλλά του Ελληνα.

Επρόκειτο για μια φιλοτουρκική ρητορική σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους. Τόσο που ξεπερνούσε τα συνήθη, “κομψά” όρια της διπλωματικής ευγένειας.
Ταυτόχρονα, στο εντελώς αντίθετο μήκος κύματος, κινήθηκε σε σχέση με την Ελλάδα, παρουσιάζοντας τις σχέσεις με τη χώρα μας με τα μελανότερα χρώματα.

Ιδιαιτέρως ενδιαφέρον είναι, μάλιστα, ότι το μεγαλύτερο κομμάτι της τοποθέτησής του, αφορούσε:

  • -Τις ανοικτές επικρίσεις του κατά της προηγούμενης ελληνικής κυβέρνησης (ΣΥΡΙΖΑ).
  • -Τους “επαίνους” στο πρόσωπο του άλλοτε πρωθυπουργού, Αντώνη Σαμαρά, στην οικοδόμηση στενών ενεργειακών σχέσεων μεταξύ Αθήνας και Μπακού.
  • -Και τις “ευχές” ότι, με την κυβέρνηση Μητσοτάκη, οι διμερείς σχέσεις θα αποκατασταθούν.
Αρμενία - Αζερμπαϊτζάν: Η "επεισοδιακή" διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη
Αρμενία – Αζερμπαϊτζάν: Η “επεισοδιακή” διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη

Το “ευχαριστώ” του πρέσβη

Απέναντι στο φιλοτουρκικό κρεσέντο του Ιλχάμ Αλίγιεφ και τις επικρίσεις του κατά ελληνικών κυβερνήσεων, ο νεοδιορισθείς πρέσβης της Ελλάδας στο Μπακού, και πρώην πρέσβης στη γειτονική, Γεωργία (Τιφλίδα), φάνηκε αμήχανος.

Πέραν κάποιων γενικών και αόριστων επισημάνσεών του, με αφορμή τις -τότε- τουρκικές προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ότι η Ελλάδα κινείται στο πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου, ουδεμία διαφωνία εξέφρασε για τις επιθέσεις Αλίγιεφ προς ελληνικές κυβερνήσεις. Κάτι που δεν μπορεί παρά να γεννά ερωτηματικά.

Σύμφωνα με το κείμενο της συνομιλίας του Αζέρου προέδρου με τον Ελληνα πρέσβη, κατά τη διάρκεια της κατάθεσης των διαπιστευτηρίων του δεύτερου, στις 2 Σεπτεμβρίου 2020, στο προεδρικό μέγαρο, στην πρωτεύουσα της χώρας, Μπακού, που έδωσε στη δημοσιότητα η προεδρία του Αζερμπαϊτζάν, ο Ν.Πιπερίγκος, μεταξύ άλλων, απάντησε:

“Σας ευχαριστώ για τις παρατηρήσεις σας σχετικά με την κατάσταση των σχέσεων Ελλάδας-Αζερμπαϊτζάν. Σας άκουσα πολύ προσεκτικά και θα παρουσιάσω τις θέσεις σας στην κυβέρνησή μου. Η κυβέρνηση άλλαξε πέρυσι. Υπάρχουν πολλά ζητήματα σε όλους τους τομείς που πρέπει να αντιμετωπίσει η κυβέρνησή μας. Αυτή η κυβέρνηση έχει μια καλή προσέγγιση (outreach)”.

Και σε άλλο σημείο ανέφερε: “Φυσικά, πριν από αρκετά χρόνια η συνεργασία μας εξελίχθηκε καλά. Η νέα κυβέρνηση θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο για να βρει τους καλύτερους τρόπους για την ανάπτυξη των σχέσεων μαζί σας (σ.σ. με τη χώρα σας)”.

Αζερμπαϊτζάν: Η "επεισοδιακή" διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη
Αρμενία – Αζερμπαϊτζάν: Η “επεισοδιακή” διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη

Τα κατεχόμενα της Κύπρου με “πρεσβεία” στο Αζερμπαϊτζάν

Ως όλα δείχνουν, ο νέος Ελληνας πρέσβης απέφυγε να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις ως προς τις τοποθετήσεις του Αζέρου προέδρου. Αραγε, ποιες οδηγίες του είχε δώσει η ηγεσία του ελληνικού ΥΠΕΞ για αυτή τη συνάντησή του;

Να σημειωθεί ότι ο Ιλχάμ Αλίγιεφ , αφού χαρακτήρισε την Τουρκία “αδελφή” χώρα, είπε ότι, “χωρίς δισταγμό” η κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν υποστηρίζει την Αγκυρα “συμπεριλαμβανομένου του ζητήματος στην Ανατολική Μεσόγειο”. Τότε, ως γνωστόν, το τουρκικό ερευνητικό σκάφος, Oruc Reis, συνοδεία πολεμικών πλοίων, έκοβε “βόλτες” στην Ανατολική Μεσόγειο.

Επιπλέον, ο Ιλχάμ Αλίγιεφ :

  • -Επέκρινε “τη στρατιωτική συνεργασία μεταξύ της Αρμενίας, της Ελλάδας και της Κύπρου”.
  • -Αναφερόμενος στη διένεξη για το Ναγκόρνο Καραμπάχ, κατηγόρησε την Αρμενία ότι το έχει καταλάβει παράνομα από το 1991.
  • -Επιτέθηκε στην Αρμενία, ισχυριζόμενος ότι έχει διαπράξει γενοκτονία εναντίον του λαού των Αζερμπαϊτζάν.
  • -Κατηγόρησε τη Ρωσία για συνεχείς προμήθειες όπλων προς την Αρμενία.

Ωστόσο, ο Αζέρος πρόεδρος, παρά τις αναλυτικές αναφορές του στην -κατά τους ισχυρισμούς του- κατάληψη του Ναγκόρνο Καραμπάχ από τους Αρμένιους, που, σύμφωνα με τον ίδιον, κανονικά είναι έδαφος του Αζερμπαϊτζάν, δεν βρήκε ούτε μια κουβέντα να πει για τα κατεχόμενα από τον τουρκικό στρατό κυπριακά εδάφη.

Να σημειωθεί πως, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, εδώ και αρκετά χρόνια το Αζερμπαϊτζάν φιλοξενεί στο Μπακού “διπλωματική αντιπροσωπεία” των κατεχομένων κυπριακών εδαφών. Κάτι που επανειλημμένως είχε επισημάνει τα προηγούμενα χρόνια η Αθήνα στο Μπακού, εκφράζοντας την έντονη δυσαρέσκειά της γι’ αυτό.

Παρά ταύτα, ο νέος Ελληνας πρέσβης γιατί δεν έκανε την παραμικρή νύξη για αυτό το θέμα, όπως και για το γεγονός ότι η Τουρκία έχει ουσιαστικά μετατρέψει σε στρατιωτική βάση της το Αζερμπαϊτζάν εναντίον άλλων χωρών του Καυκάσου.

Αρμενία - Αζερμπαϊτζάν: Η "επεισοδιακή" διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη
Αρμενία – Αζερμπαϊτζάν: Η “επεισοδιακή” διαπίστευση του Ελληνα πρέσβη

Καλά λόγια για Σαμαρά

Ο Ιλχάμ Αλίγιεφ , πάντως, αφιέρωσε το μεγαλύτερο μέρος των δηλώσεών του στις αζερο-ελληνικές σχέσεις, και ιδιαίτερα στο θέμα της εξαγοράς της ΔΕΣΦΑ από την αζερική SOCAR, που όμως ναυάγησε.

Χαρακτηριστικά, είπε ότι, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, είχε ζητήσει από την κυβέρνηση του Αζερμπαϊτζάν να πάρει μέρος στον διαγωνισμό για την εξαγορά της ΔΕΣΦΑ, η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ οδήγησε την υπόθεση σε αδιέξοδο.

“Ειλικρινά, πιστεύω -είπε- ότι τα τελευταία χρόνια η συνεργασία μας ήταν σε πολύ χαμηλό επίπεδο. Προηγουμένως, είχαμε πιο ενεργές επαφές. Ωστόσο, με την προηγούμενη ελληνική κυβέρνηση (σ.σ. ΣΥΡΙΖΑ), οι επαφές έπαψαν. Και γι’ αυτό ευθύνεται η ελληνική κυβέρνηση”.

Ο Αζέρος πρόεδρος, αφού ανέφερε ότι “πολλά θέματα έχουν επηρεάσει αρνητικά τη συνεργασία μας”, υπογράμμισε ότι “ένα από αυτά συνδέεται με την ελληνική εταιρεία φυσικού αερίου, ΔΕΣΦΑ”. Και πρόσθεσε:

“Η δική μας εταιρεία ενέργειας, SOCAR, συμμετείχε στον διαγωνισμό για την αγορά του ΔΕΣΦΑ, μετά από έκκληση της ελληνικής κυβέρνησης. Μάλιστα, ήταν ο πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας, κ.Σαμαράς, που μου ζήτησε προσωπικά τη συμμετοχή της SOCAR στη διαδικασία υποβολής προσφορών.

Η SOCAR κατέθεσε την καλύτερη προσφορά και έλαβε την κυριότητα του ΔΕΣΦΑ.
Οταν σχεδιάζαμε να κατασκευάσουμε τον συνδετήριο αγωγό Αζερμπαϊτζάν – Ευρώπης, αποφασίσαμε ότι, εάν το Αζερμπαϊτζάν προμήθευε στην Ελλάδα φυσικό αέριο, θα ήταν καλό να έχουμε μια εταιρεία (σ.σ. στην Ελλάδα) που θα διανέμει αυτό το αέριο.

Σε κάθε περίπτωση, δώσαμε μια προκαταβολή (40 εκατομμύρια ευρώ, που ήταν το 10% του κόστους) και για 4 χρόνια, από το 2014 έως το 2018, αυτά τα κεφάλαια ήταν στη διάθεση της ελληνικής κυβέρνησης.

Δυστυχώς όμως, η προηγούμενη κυβέρνηση της Ελλάδας (σ.σ. ΣΥΡΙΖΑ) έκανε ό,τι ήταν δυνατό για να χάσει το δικαίωμα αυτό το SOCAR.

Επαναλαμβάνω ότι αποκτήσαμε αυτό το νόμιμο δικαίωμα, αρχικά βάσει της πρότασης του Ελληνα πρωθυπουργού, μέσω ενός ανοικτού διαγωνισμού και της σχετικής ανταγωνιστικής διαδικασίας, αλλά για πολιτικούς λόγους, και εξαιτίας της αρνητικής στάσης της προηγούμενης ελληνικής κυβέρνησης (σ.σ. ΣΥΡΙΖΑ) έναντι του Αζερμπαϊτζάν, χάσαμε αυτό το νόμιμο δικαίωμα.

Φυσικά, αυτό επηρέασε σοβαρά τους δεσμούς μας, οι οποίοι ήταν ήδη σε χαμηλό επίπεδο”.
Και έκλεισε, επαναλαμβάνοντας το μεγάλο πρόβλημα “με την προηγούμενη κυβέρνηση (σ.σ. ΣΥΡΙΖΑ) -θέλω να το τονίσω ιδιαίτερα- γιατί πριν από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, είχαμε πολύ καλές σχέσεις με την προηγούμενη κυβέρνηση της Ελλάδας”.