Ελληνικό drone MQ-9 Guardian: Kινδυνεύουμε να τα πετάμε ως …χαρταετό – Τι παραλείπει να πει η πολιτική ηγεσία για την προμήθεια των νέων οπλικών συστημάτων

Γράφει η Ιωάννα Ηλιάδη

Σε λίγα 24ωρα στην αεροπορική βάση της Λάρισας θα γίνει η παρουσίαση της ελληνικής εκδοχής των μη επανδρωμένων αεροσκαφών MQ-9 Guardian.

Σύμφωνα με τις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Παναγιωτόπουλου, η Ελλάδα πρόκειται να προμηθευτεί τρια μη επανδρωμένα αεροσκάφη MQ-9 Guardian καθώς και δυο ισραηλινά UAV.

Πρόκειται για πτητικά μέσα με στρατηγικές-εποπτικές δυνατότητες από τη Μαύρη Θάλασσα έως τη Λιβύη, όπως άλλωστε είπε χθες στην Βουλή ο κ. Παναγιωτόπουλος, για να προσθέσει εμφατικά:  «Και μην μου πείτε ότι δεν πρέπει να ελέγχουμε την περιοχή μέχρι τη Λιβύη, μετά τις τελευταίες εξελίξεις, και ότι πρέπει να πηγαίνουμε μόνο από τον Έβρο έως την Κρήτη».

Πολύ φοβούμαστε όμως ότι αγοράζουμε λιμουζίνα και θα την χρησιμοποιήσουμε ως «παπάκι», καθώς ένα σοβαρό ερώτημα είναι εάν υπάρχουν οι υποδομές για να αξιοποιήσουμε τις πληροφορίες που θα συλλέγονται όχι μόνο από τα υπερσύγχρονα UAV, αλλά ακόμα και από τα F-16viper, το αναβαθμισμένο P3 και τις φρεγάτες Bellhara.

Σύμφωνα με καλά πληροφορημένες πηγές, η Πολεμική Αεροπορία, κατά τη διάρκεια της παρουσίασης των απαιτήσεών της στην πρώτη ενημέρωση που έγινε στον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ρωτήθηκε εάν είναι προτεραιότητα η απόκτηση F-35.

Και η απάντηση που έδωσε ήταν αρνητική, καθώς σήμερα δεν υπάρχουν υποδομές να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες αυτής της γενιάς των αεροσκαφών.

Το σύγχρονο περιβάλλον των επιχειρήσεων

Η σύγχρονη αντίληψη για τις επιχειρήσεις, δεν περιλαμβάνει μόνο όσα γίνονται στο φυσικό πεδίο των επιχειρήσεων, αλλά και όσα γίνονται στο  ψηφιακό πεδίο επιχειρήσεων ή αλλιώς cyberspace.

Καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι οι ΗΠΑ έχουν ήδη από το 2009 δημιουργήσει διεύθυνση Cyber Command, η οποία από το 2018 απέκτησε πλήρη αυτονομία υπό τον υπουργό άμυνας.

Η μετατόπιση του επιχειρησιακού ενδιαφέροντος στον κυβερνοχώρο είναι σαφώς συναφής με τις νέες δυνατότητες των οπλικών συστημάτων της νέας γενιάς.

Το πρόβλημα που συνήθως καλούνται να αντιμετωπίσουν με την συλλογή των ψηφιακών δεδομένων, είναι η επεξεργασία τους. Στην σύγχρονη αντίληψη για τον πόλεμο, η πληροφορία είναι ανοιχτή και δεν αποτελεί μυστικό. Όμως το πρόβλημα δεν είναι η συλλογή της, αλλά η επεξεργασία και η κατανόησή της.

Επιπλέον κάθε κομμάτι του «παζλ» στο οπλοστάσιο σύμφωνα με τα σύγχρονα δεδομένα πρέπει να συνδέεται με το άλλο και να είναι σε θέση να ανταλλάσει τις πληροφορίες στο δίκτυο. Για τον λόγο αυτό άλλωστε και πολλές χώρες καταργούν την αυστηρά ιεραρχική δομή και πηγαίνουν σε πιο δικτυακές μορφές οργάνωσης.

Ελληνικό drone MQ-9 Guardian: Kινδυνεύουμε να τα πετάμε ως …χαρταετό

Γιατί δεν μπορούμε να αξιοποιήσουμε τώρα τα F-35

Για να γίνει κατανοητό, ας πάρουμε το παράδειγμα των βρετανικών F-35, όπως το έχει περιγράψει το περιοδικό «Πτήση» το 2017.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Northrop Grumman, η εταιρεία και η RAF επέδειξαν την ικανότητα διασύνδεσης του ψηφιακού συστήματος μετάδοσης δεδομένων Link 16 που διαθέτει το Eurofighter Typhoon, και του Multifunction Advanced Data Link (MADL) του F-35B.

Έτσι τα δεδομένα του Typhoon μπορούν να “διαβαστούν” από το format του Link 16, και να τροφοδοτήσουν τα F-35B με δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, αλλά και το αντίστροφο, όπου τα δεδομένα του F-35B να μεταφραστούν σε format Link 16.

Τα δυο αεροσκάφη μέχρι σήμερα μπορούσαν να επικοινωνούν μέσω του Link 16, αλλά δεν μπορούσαν να μεταδοθούν κάποιες πληροφορίες (5ης γενιάς όπως αναφέρει η ανακοίνωση) από το F-35B στο Typhoon.

Σημειώνουμε πως το F-35B ανάμεσα στα υπόλοιπα κορυφαία χαρακτηριστικά του, έχει την ικανότητα να παρουσιάζει το περιβάλλον επιχειρήσεων και τις απειλές ενοποιημένα από όλους τους αισθητήρες (με μια διαδικασία που η LM ονομάζει Fusion), ασχέτως αν προέρχονται από το ραντάρ, το IRST ή άλλους αισθητήρες.

Εδώ πρέπει να σημειώσουμε για όλους, πως πλέον οι πραγματικές επιδόσεις ενός αεροσκάφους δεν παίζουν τόσο ρόλο σε ένα σύγχρονο θέατρο επιχειρήσεων.

Ο λόγος είναι απλός. Βίντεο που κυκλοφορούν στο youtube όπου πιλότοι της Πολεμικής Αεροπορίας συνομιλούν -φωνητικά- μεταξύ τους ή με τα ραντάρ αναχαίτισης δεν θα επαναληφθούν σε πιθανές μελλοντικές πολεμικές αναμετρήσεις πάνω από το Αιγαίο.

Τα δεδομένα στόχου μεταδίδονται πλέον ψηφιακά, και το αεροσκάφος-μαχητικό είναι ένα κομμάτι σε ένα διασυνδεδεμένο περιβάλλον όπου συμμετέχουν επίγεια και εναέρια ραντάρ, αντιαεροπορικά συστήματα, μαχητικά, στρατηγεία κοκ.

Η εποχή που από τον ασύρματο μεταδίδονται φωνητικά πληροφορίες του στυλ “πρόσεχε πίσω ώρα επτά σου έρχονται” έχει περάσει ανεπιστρεπτί.

Οπότε, μαχητικά με υπέρτερες ή “διαστημικές” δυνατότητες ή αντιαεροπορικά συστήματα που υπόσχονται τα πάντα (και καταρρίψεις πάνω από την Άγκυρα), αν δεν μπορούν να ενσωματωθούν σε ένα σύγχρονο διασυνδεδεμένο σύστημα αεράμυνας έχουν αξία  ελάχιστα παραπάνω από λιανοτούφεκο Α’ ΠΠ, και ταυτόχρονα εγκυμονούν μεγάλο κίνδυνο ύπαρξης φίλιων απωλειών (προβλήματα συμβατότητας IFF, και κακής “επικοινωνίας” καθώς οι επιχειρήσεις θα γίνονται σε περιβάλλον ηλεκτρονικού πολέμου).

Ελληνικό drone MQ-9 Guardian: Kινδυνεύουμε να τα πετάμε ως …χαρταετό

Ακούγοντας τον υπουργό Εθνικής Άμυνας στην Βουλή να συζητά για συλλογή πληροφοριών από τη Μαύρη Θάλασσα έως και τη Λιβύη, με τις δυνατότητες που έχουν τα MQ-9 Guardian,

σκεφτήκαμε αμέσως εάν η χώρα μας διαθέτει την υποδομή να επεξεργάζεται και συνεπώς να αξιοποιεί αυτές τις πληροφορίες.

Είναι εντυπωσιακό και συνήθως ενθουσιάζει το κοινό, η αγορά νέων σύγχρονων οπλικών συστημάτων για την θωράκιση της χώρας μας.

Ωστόσο θα πρέπει να έχουμε μια σοβαρή απάντηση για το εάν υπάρχουν οι υποδομές για να λειτουργήσουν ή έστω εάν κάνουμε κάποια σχετική προετοιμασία.

Και πλέον όλα δείχνουν ότι περνάμε στην ψηφιακή εποχή, όχι μόνο με τα MQ-9 Guardian, αλλά και με τις ψηφιακές φρεγάτες Belharra, την αναβάθμιση των P3 και την αναβάθμιση των F-16.

Δεν έχουμε ακούσει τίποτε για την δημιουργία υποδομών αξιοποίησης των στοιχείων που θα συλλέγονται.

Το «αμαρτωλό» ελληνικό παρελθόν με προμήθειες Leopard χωρίς βλήματα και F-16 χωρίς συστήματα αυτοπροστασίας, μας κάνει καχύποπτους κάθε φορά που ακούμε ότι με τον ιδρώτα του ελληνικού λαού αγοράζουμε νέα οπλικά συστήματα.

Ελληνικό drone MQ-9 Guardian: Kινδυνεύουμε να τα πετάμε ως …χαρταετό