Το Ισραήλ, οι πρόσφατες επιθέσεις στη νότια Συρία και η ερμηνεία τους – Στόχοι ήταν οι εγκαταστάσεις των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης

Εύα Ι. Κουλουριώτη
Πολιτική αναλύτρια, ειδική σε θέματα Μέσης Ανατολής

Στη μεγαλύτερη αεροπορική επίθεση του Ισραήλ φέτος, οι ισραηλινές αεροπορικές δυνάμεις στόχευσαν, σύμφωνα με τις πληροφορίες μου,

αρκετές εγκαταστάσεις των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης (Quds Force) καθώς και θέσεις του καθεστώτος Άσαντ στην ευρύτερη επαρχία της Δαμασκού

και την ύπαιθρο της Δαμασκού και της Κουνέϊτρα, αφήνοντας δεκάδες Ιρανούς, Σύριους και Λιβανέζους μαχητές νεκρούς και τραυματίες.

Επίσης, από αυτήν την επίθεση καταστράφηκαν τουλάχιστον δύο ρωσικές συστοιχίες εναέριας άμυνας Pantsir και ένας πολύ σημαντικός επιχειρησιακός χώρος εντός του Διεθνούς Αεροδρομίου της Δαμασκού.

Η επίθεση αυτή ήρθε μια μέρα μετά από ένα συμβάν στα συρο-ισραηλινά σύνορα, οι λεπτομέρειες του οποίου δεν είναι ακόμα ξεκάθαρες.

Αυτό που είναι βέβαιο είναι η αντίδραση του Ιράν με την πυροδότηση τεσσάρων πυραύλων Fajr-5 μεσαίου βεληνεκούς προς τα υψίπεδα του Γκολάν, οι οποίοι αναχαιτίσθηκαν από το ισραηλινό σύστημα Iron Dome χωρίς να προκληθεί ανθρώπινη ή υλική απώλεια.

Εδώ θα πρέπει να δώσουμε σημασία στις λεπτομέρειες αυτής της επικίνδυνης εξέλιξης και να διαβάσουμε τα γεγονότα που προηγήθηκαν για να καταλάβουμε αυτά που έρχονται.

Κατ’αρχάς, θα πρέπει να τονιστεί ότι αυτή η επίθεση είναι η πρώτη μετά από τρεις μήνες υπερβολικής ηρεμίας.

Από τις αρχές Σεπτεμβρίου, το Ισραήλ δεν έχει χτυπήσει καμμία θέση στην δυτική και νότια Συρία και οι επιθέσεις του περιορίστηκαν στην ανατολική Συρία,

ειδικά γύρω από την συριακή πόλη Bukamal, όπου οι δυνάμεις των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης ελέγχουν στρατιωτικά την περιοχή.

Εκεί, ούτε καν το καθεστώς Άσαντ δεν έχει παρουσία, ούτε ελέγχει τα συρο-ιρακινά σύνορα.

Αυτόν τον Σεπτέμβριο, υπήρξαν πολλές εξελίξεις στην ισραηλινή σκηνή.

Η πρώτη ήταν ένα είδος αρνητικότητας που προέκυψε μεταξύ Νετανιάχου και Τραμπ, όταν ο δεύτερος απέρριψε κατηγορηματικά οποιαδήποτε κίνηση του Ισραήλ εναντίον της πολιτοφυλακής της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Το μήνυμα αυτό μεταφέρθηκε στον Νετανιάχου κατά την διάρκεια συνάντησής του με τον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Πενς και τον υπουργό Άμυνας Έσπερ στο Λονδίνο στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Στη συνέχεια, το δεύτερο αμερικανικό χαστούκι του Τραμπ στον Νετανιάχου ήταν η άρνησή του να υπογράψει κοινή στρατιωτική αμυντική συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών και η δήλωσή του ότι επιθυμεί να την υπογράψει μετά τον σχηματισμό της ισραηλινής κυβέρνησης.

Αυτά αποτέλεσαν τον πρώτο λόγο που ανάγκασε την ισραηλινή κυβέρνηση να επιλέξει την ηρεμία για ένα διάστημα.

Στις 12 Σεπτεμβρίου, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου συναντήθηκε στη Μόσχα με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν.

Οι δύο πλευρές προσπάθησαν να παρουσιάσουν αυτήν την συνάντηση θετικά, αλλά τα γεγονότα στο έδαφος επιβεβαιώνουν κάτι διαφορετικό:

η Μόσχα, η οποία με τον ένα ή τον άλλο τρόπο έχει το πάνω χέρι στην δυτική και νότια Συρία και στην ουσία ελέγχει την πολιτική κατάσταση στην χώρα αντί του Άσαντ, δεν είναι ικανοποιημένη με τα ισραηλινά χτυπήματα είτε εναντίον του Ασαντ, είτε του Ιράν.

Η Μόσχα προσπαθεί να επικεντρωθεί στον τερματισμό της συριακής επανάστασης ως προτεραιότητα και στη συνέχεια στην αντιμετώπιση της αμερικανικής επιρροής στην ανατολική Συρία.

Μετά ίσως να ασχοληθεί με την αντιμετώπιση της ιρανικής παρουσίας στη χώρα.

Ο Νετανιάχου, από την άλλη, πιστεύει ότι η καθυστέρηση στην αντιμετώπιση της ιρανικής παρουσίας θα οδηγήσει στη δημιουργία παραστρατιωτικών ομάδων παρόμοιων με τις

πολιτοφυλακές της Χεζμπολάχ που θα είναι δύσκολο να εξαλειφθούν και θα μετατρέψουν τα Γκολάν σε ένα νέο καυτό μέτωπο.

Με αυτές τις διαφορές στις απόψεις των δύο πλευρών και υπό το πρίσμα της έντασης με τις ΗΠΑ εκείνη την περίοδο, ο Νετανιάχου αναγκάστηκε να συμμορφωθεί

με το αίτημα του Πούτιν να σταματήσει τις επιθέσεις στην δυτική και νότια Συρία, όπου η Ρωσία έχει την μεγαλύτερη επιρροή.

Ο τρίτος παράγοντας πίσω από την ηρεμία των τελευταίων τριών μηνών στα σύνορα Ισραήλ-Συρίας είναι η εσωτερική ισραηλινή σκηνή. Οι δεύτερες κυβερνητικές εκλογές της 17ης Σεπτεμβρίου δεν έφεραν κάτι καινούργιο.

Ο Νετανιάχου δεν μπόρεσε να δημιουργήσει έναν επαρκή συνασπισμό για να σχηματίσει κυβέρνηση, ωθώντας τον ισραηλινό πρόεδρο να δώσει στον Γκαντζ την εξουσία να σχηματίσει κυβέρνηση.

Αυτό, επίσης, ανάγκασε τον Νετανιάχου να μην κλιμακώσει σε περιφερειακό επίπεδο για να μην επηρεάσει την εσωτερική ατμόσφαιρα.

Αυτοί οι τρεις παράγοντες ήταν ο λόγος για τον οποίο ο Νετανιάχου συγκρατήθηκε και δεν προχώρησε σε οποιοδήποτε βήμα ή στρατιωτική δράση στην περιοχή.

Όμως, τις τελευταίες ημέρες παρατηρήθηκαν αρκετές εξελίξεις που οδήγησαν σε γενικότερη αλλαγή του τοπίου, η πρώτη από τις οποίες είναι η επιστροφή ενός θετικού κλίματος μεταξύ Τελ Αβίβ και Ουάσινγκτον.

Το είδαμε ξεκάθαρα από την διακήρυξη Πομπέο ότι η Ουάσιγκτον αναγνωρίζει ως νόμιμους τους ισραηλινούς οικισμούς.

Αυτό το θετικό μήνυμα έχει αποκαταστήσει σημαντικά την αυτοπεποίθηση του Νετανιάχου, όπως άλλωστε και οι πρόσφατες προφανώς ανεπιτυχείς προσπάθειες του Γκαντζ που του έστειλαν το μήνυμα ότι θα παραμείνει πρωθυπουργός μέχρι την τρίτη νέα κυβερνητική εκλογή.

Αυτή η αυτοπεποίθηση συνέβαλε στην πρόσφατη κίνηση του Νετανιάχου εντός της Συρίας.

Υπήρξε, επιπλέον, πληροφορία για την πρόθεση των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης να ξεκινήσουν, μέσω της παλαιστινιακής πολιτοφυλακής Τζιχάντ, επίθεση με πυραύλους και drones από το έδαφος της Συρίας προς το Γκολάν.

Έτσι, ο Νετανιάχου έδωσε εντολή για την δολοφονία του αρχηγού της πολιτοφυλακής της Τζιχάντ στην Συρία Akram al-Ajouri και, λίγες ημέρες μετά, την δολοφονία ενός σημαντικού ηγέτη των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης στην Δαμασκό.

Οι εξελίξεις αυτές άνοιξαν τον δρόμο για την πρόσφατη εξέλιξη.

Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί ότι οι μαζικές διαδηλώσεις στο Ιράκ, τον Λίβανο και το Ιράν θα έχουν πολύ σημαντικό αντίκτυπο στην κατάσταση στη Μέση Ανατολή γενικότερα και στα σύνορα Συρίας-Ισραήλ ειδικότερα.

Το ιρανικό καθεστώς θα βρεθεί προ δύο σεναρίων. Το πρώτο θα είναι να κάνει ένα βήμα πίσω και να μην απαντήσει σε ενδεχόμενο ισραηλινό χτύπημα μέχρι το τέλος αυτών των διαμαρτυριών.

Το δεύτερο σενάριο είναι να κινηθεί η ιρανική ηγεσία προς την κατεύθυνση της κλιμάκωσης με μια άλλη επίθεση εναντίον του Ισραήλ, γεγονός που καθιστά την περιοχή ανοιχτή σε πολλές πιθανότητες.

Η κατάσταση που θα επικρατήσει τις επόμενες ημέρες στα συρο-ισραηλινά σύνορα θα δείξει εάν αυτός ο χειμώνας θα πέσει σε χειμερία νάρκη ή θα δημιουργήσει μια τεράστια χιονοστιβάδα.