Επέτειος Πολυτεχνείου: Γιατί λέμε το στρατιωτικό πραξικόπημα «χούντα» – Πώς καθιερώθηκε ο όρος και τι σημαίνει σε άλλες γλώσσες

Γράφει ο  Δημήτρης Σταθακόπουλος

Δικηγόρος Πειραιώς. Δρ Παντείου Πανεπιστημίου. Συνεργάτης Εργαστηρίου Τουρκικών & Ευρασιατικών μελετών Παν.Πειραιά ( Πα.Πει)

Επέτειος Πολυτεχνείου: Την λέξη «χούντα» καθιέρωσαν Ισπανοί επαναστάτες/μαχητές ( κατά των Γάλλων του Ναπολέοντα ) που οργανώνονταν σε ομάδες από μια στρατιωτική επιτροπή, μία junta δηλ., και έτσι ο όρος έμεινε με τη σημασία του “στρατιωτικού συνδέσμου”.

Μάλλον οι περισσότεροι γνωρίζετε πως πρόκειται για ισπανική λέξη ( junta ) που σημαίνει «ένωση-σύνδεσμος».

Στα ελληνικά δηλώνει τις στρατιωτικές ομάδες που επιχειρούν να καταλάβουν παράνομα την εξουσία, αν και χρησιμοποιείται, κυρίως, για τη Δικτατορία των Συνταγματαρχών (1967),

επειδή με αυτό τον όρο χαρακτήρισαν το συγκεκριμένο πραξικόπημα οι ραδιοφωνικοί σταθμοί του BBC & Deutsche Welle

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι μόνο αυτό το πραξικόπημα προσδιορίστηκε ως χούντα και όχι προηγούμενα στρατιωτικά κινήματα ή πραξικοπήματα στην ιστορία της Ελλάδος.

Στα ισπανικά η λέξη junta χρησιμοποιείται στη δημόσια διοίκηση με την έννοια του Συνδέσμου (της Λέγκας), χωρίς να έχει αρνητική σημασία, π.χ. Junta de Andalucia.

* Ομόηχη λέξη είναι η αρβανίτικη hundë, που όμως σημαίνει: – μύτη, εξ΄ ού και το σύνηθες αρβανίτικο επώνυμο : Χούντας ή Χουντάς

Στρατιωτικό πραξικόπημα (χούντα) της 21ης Απριλίου 1967

Στις 21 Απριλίου 1967, και ενώ είχαν προκηρυχθεί εκλογές για τις 28 Μαΐου, μια ομάδα αξιωματικών του στρατού, υπό την ηγεσία του συνταγματάρχη Γεωργίου Παπαδόπουλου,

με τη συμμετοχή του ταξίαρχου τεθωρακισμένων Στυλιανού Παττακού και του συνταγματάρχη Νικόλαου Μακαρέζου, όπως και άλλων αξιωματικών του στρατού ξηράς,

κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα, το οποίο οι ίδιοι ονόμαζαν «εθνοσωτήριο επανάσταση» ή «Επανάσταση της 21ης Απριλίου».

Την πράξη τους, οι πραξικοπηματίες δικαιολόγησαν ως απαραίτητη προκειμένου να αποφευχθεί αναρχία την οποία σχεδίαζαν κεντροαριστερές ομάδες,

υποστηρίζοντας ότι έχουν τρανταχτές αποδείξεις, τις οποίες όμως ποτέ δεν παρουσίασαν. Το δημοκρατικό πολίτευμα καταλύθηκε και στην χώρα επιβλήθηκε δικτατορία η οποία κράτησε για επτά χρόνια.