16 Ιουλίου 1945: Πρόγραμμα Μανχάταν -1η δοκιμή ατομικής βόμβας – Αρχίζει η Ατομική Εποχή – Οι ΗΠΑ δοκιμάζουν πυρηνικό όπλο βασισμένο στο πλουτώνιο

Με την κωδική ονομασία Πρόγραμμα Μανχάταν (επίσημα Manhattan District, και ανεπίσημα Manhattan Project) αναφέρεται το άκρως απόρρητο αγγλο-αμερικανικό πρόγραμμα

παραγωγής πυρηνικών όπλων (ατομικών βομβών) που αναπτύχθηκε περί το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ήταν ένα από τα πλέον δαπανηρά αμυντικά προγράμματα στην εποχή του και το μεγαλύτερο στο είδος του.

Ο προϋπολογισμός του έφθασε τα 2,2 δισεκατομμύρια δολάρια και σε αυτό απασχολήθηκαν συνολικά περίπου 42.000 υπάλληλοι, στους οποίους περιλαμβάνεται το προσωπικό 37 εργοστασίων σε 19 Πολιτείες των ΗΠΑ και του Καναδά.

Επίσης, πολλές διοικητικές και άλλες κρατικές υπηρεσίες συνέβαλαν σε αυτό επικουρικά.

16 Ιουλίου 1945: Πρόγραμμα Μανχάταν -1η δοκιμή ατομικής βόμβας

Στις 16 Ιουλίου 1945 όλα ήταν έτοιμα για την πρώτη δοκιμή μιας βόμβας πλουτωνίου στην αχανή ερημική έκταση White Sands Missile Range, σε απόσταση 200 μιλίων από το Λος Άλαμος.

Ακόμη και σήμερα, τα επίπεδα ακτινοβολίας στην περιοχή είναι δεκαπλάσια από το συνηθισμένο.

Περίπου έναν μήνα μετά την πυρηνική δοκιμή στις ΗΠΑ οι Αμερικανοί έριξαν δύο ατομικές βόμβες στην Ιαπωνία -στη Χιροσίμα στις 6 Αυγούστου 1945 και τρεις ημέρες μετά στο Ναγκασάκι.

Πολλοί από τους επιστήμονες που είχαν συμβάλει στην κατασκευή τους πληροφορήθηκαν την είδηση από το ραδιόφωνο.

Όπως δήλωσε ο Αμερικανός χημικός Ουίλιαμ Χάτζενς, «δεν υπήρχαν μεγάλοι εορτασμοί μετά τη ρίψη των βομβών. Δεν είχαμε διάθεση να γιορτάσουμε για ένα πράγμα που σκότωσε τόσους ανθρώπους.

Όμως, έσωσε και τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων συντομεύοντας τη διάρκεια του πολέμου. Το κυρίαρχο συναίσθημα ήταν η ανακούφιση για την επιτυχία του σχεδίου. Παρότι σκοτώθηκαν τόσο πολλοί στην Ιαπωνία. Ήταν μια πολύ περίπλοκη κατάσταση».

Ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ δεν αισθάνθηκε το ίδιο ανακουφισμένος. Αντιθέτως, φέρεται να δήλωσε αργότερα στον Αμερικανό πρόεδρο Τρούμαν ότι έχει λερώσει τα χέρια του με αίμα. Οι αμφιβολίες και οι τύψεις δεν τον εγκατέλειψαν μέχρι τον θάνατό του το 1967.

Το Σχέδιο Μανχάταν

Στο πλαίσιο του “Σχεδίου Μανχάταν” περισσότερα από 125.000 άτομα εργάστηκαν πυρετωδώς στις ΗΠΑ για την κατασκευή ατομικών βομβών.

Το πρόγραμμα Μανχάταν ξεκίνησε από τον Πρόεδρο Φραγκλίνο Ρούσβελτ σε συνεργασία με τον Ουίνστον Τσώρτσιλ, το 1942, υπό την αρχική ονομασία Εργαστήριο Ανάπτυξης Εναλλακτικών Υλικών.

Με την “επιχείρηση Άλσος”, και με νέο πρόεδρο των ΗΠΑ τον Χάρυ Τρούμαν, πέρασε και στο στάδιο της παραγωγής. Επικεφαλής – Ανώτατος διοικητής του προγράμματος ήταν ο στρατηγός του Μηχανικού Λέσλι Γκρόουβς (Leslie R. Groves).

Το πρόγραμμα πέρασε από στρατιωτικό σε πολιτικό έλεγχο το 1947 με την δημιουργία της Επιτροπής Ατομικής Ενεργείας των ΗΠΑ.

Με το πρόγραμμα αυτό ξεκίνησε ουσιαστικά και η ιστορία της ατομικής βόμβας και κατ΄ επέκταση των πυρηνικών εξοπλισμών, που ανάλογα από ποια πλευρά εξετάζεται παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Για τον πυρηνικό φυσικό αποτελεί την μυθική αφήγηση επιστημονικής αναζήτησης σε πρωτοφανή κλίμακα που ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

Για τον τεχνικό αποτελεί εποποιία της σύγχρονης τεχνολογίας για την οποία ξοδεύτηκαν τεράστιοι οικονομικοί πόροι για την εποχή της.

Από τους στρατιωτικούς χαρακτηρίστηκε εκπληκτικό πρόγραμμα υπερόπλων “εν πολέμω”.

Για τον ιστορικό ερευνητή (πολιτικό ή στρατιωτικό) αποτέλεσε τον μεγαλύτερο θρύλο μηχανορραφιών σε επίπεδα εχθρότητας και καχυποψίας μέχρι σήμερα.

Για τον φιλόσοφο της ηθικής αποτέλεσε τη μεγαλύτερη μελέτη σύγκρουσης νομιμοφροσύνης και των αντιθέσεων που δημιούργησε.

Τέλος για τους κοινωνιολόγους αλλά και για κάθε πολίτη σε διεθνή κλίμακα αποτέλεσε την μεγαλύτερη δραστηριότητα θιάσου από πατριώτες μέχρι δόλιους πράκτορες με τα πιο ανάμικτα συναισθήματα, ταυτόχρονα συναρπαστικά και ανατριχιαστικά, πολεμικών ιστοριών.



Στείλε μας τις δικές σου απόψεις για στρατιωτικά θέματα που σε απασχολούν στο armyvoicegr@gmail.com