Οι κινέζικοι πύραυλοι, η συνθήκη INF για την απαγόρευση των πυρηνικών πυραύλων ενδιάμεσου βεληνεκούς και η αποχώρηση των ΗΠΑ

Του Κωνσταντίνου Νιζάμη

Ερευνητή της Ομάδας Ανατολικής Ασίας ΙΔΙΣ

Την 1η Φεβρουαρίου, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν και επίσημα ότι θα αποσυρθούν από τη συνθήκη για την απαγόρευση των πυρηνικών πυραύλων ενδιάμεσου βεληνεκούς, (Intermediate-Range Nuclear Forces – INF).

Η συνθήκη υπογράφηκε το 1987 και απαγόρευε στις Ηνωμένες Πολιτείες και την τότε ΕΣΣΔ να σχεδιάσουν, παράγουν ή να αναπτύξουν επίγεια εκτοξευόμενους πυραύλους με εμβέλεια μεταξύ 500 και 5.500 χιλιομέτρων.

Η Ουάσιγκτον ισχυρίζεται – σωστά – ότι η Ρωσία κατασκευάζει και δοκιμάζει συστήματα απαγορευμένα από τη συνθήκη, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου πυραύλου πλεύσης, που οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι διαθέτει την εμβέλεια που απαγορεύεται από τη συνθήκη.

Οι Ρώσοι απάντησαν ανακοινώνοντας την δική τους απόφαση να αποσυρθούν από τη συνθήκη και να αναπτύξουν νέα οπλικά συστήματα.

Η Συνθήκη INF απέσυρε τα πιο επικίνδυνα πυρηνικά όπλα από το ευρωπαϊκό έδαφος: όπλα “ενδιάμεσης εμβέλειας” που δεν χρησιμεύουν ούτε στο τακτικό πεδίο μάχης ούτε για στρατηγικές πυρηνικές προσβολές σε διηπειρωτικές αποστάσεις.

Η περιορισμένη εμβέλεια και οι σύντομοι χρόνοι πτήσης, καθιστούν τα οπλικά συστήματα αυτού του είδους ιδανικά για ένα μεγάλο αλλά γεωγραφικά περιορισμένο θέατρο

επιχειρήσεων , όπως η Ευρώπη του Ψυχρού Πολέμου αλλά πλέον και η Νοτιανατολική Ασία.

Η Κίνα δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη συνθήκη και αρνείται να προσχωρήσει σε αυτήν

Τα όπλα αυτά αναπτύχθηκαν από τις ΗΠΑ, στο πλαίσιο της λεγόμενης «εκτεταμένης αποτροπής –extended deterrence), που αφορούσε την Δυτική Ευρώπη, κατά το τέλος της δεκαετίας του 1970 και την δεκαετία του 1980.

Ήταν οι διάσημοι την εποχή εκείνοι πύραυλοι Pershing II και Cruise, οι οποίοι αναπτύχθηκαν ως αντιστάθμισμα της συντριπτικής συμβατικής υπεροχής της ΕΣΣΔ, στο ευρωπαϊκό θέατρο επιχειρήσεων και των ενδιάμεσων πυρηνικών σοβιετικών πυραύλων SS-20.

Το σκεπτικό, της τοποθέτησης ήταν η αποτροπή της ΕΣΣΔ, καθώς επικρατούσε η εντύπωση ότι οι ΗΠΑ, εάν η Μόσχα εισέβαλε στη Δυτική Ευρώπη, δεν θα διακινδύνευαν μια πυρηνική επίθεση στο έδαφός τους για να προστατέψουν την Ευρώπη.

Έτσι με βάση το δόγμα της ευέλικτης ανταπόδοσης, και παρά τις σφοδρές διαμαρτυρίες των κινημάτων ειρήνης της εποχής που ήταν ιδιαιτέρα ισχυρά ιδίως στην Βρετανία και τη Γερμανία , οι πύραυλοι αυτοί τελικά τοποθετήθηκαν.

Οι Λόγοι της Απόσυρσης των ΗΠΑ

Ο πραγματικός λόγος όμως της απόσυρσης των ΗΠΑ από την Συνθήκη, μπορεί να έχει ελάχιστη σχέση με τη Ρωσία.

Η χώρα με το μεγαλύτερο πυραυλικό οπλοστάσιο, συστημάτων που παραβιάζουν την INF, δεν είναι η Ρωσία αλλά η Κίνα,

με το 95% του οπλοστασίου της Πυραυλικής Δύναμης του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (People’s Liberation Army Rocket Force – PLARF),να εμπίπτει στις διατάξεις της.

Εάν η Κίνα συμμετείχε στη συνθήκη θα έπρεπε σχεδόν να αφοπλιστεί πυραυλικά.

Εξηγώντας την απόσυρση των ΗΠΑ από τη Συνθήκη INF, η διοίκηση Τράμπ ανέφερε ως κύριες αιτίες τόσο τις ρωσικές παραβιάσεις της συμφωνίας, όσο και την κινεζική πυραυλική δύναμη.

Ο Πρόεδρος Τράμπ επέκρινε την ανάπτυξη πυραύλων που δεν πληρούν τα κριτήρια της συνθήκης και από τις δύο χώρες και εξήγησε τη λογική της εγκατάλειψης της συνθήκης , λέγοντας:

«Εάν το κάνουν η Ρωσία και η Κίνα, ενώ εμείς τηρούμε τη συμφωνία, αυτό είναι απαράδεκτο.»

Ο Σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας Τζόν Μπόλτον επεξήγησε περαιτέρω την εκτίμηση της Αμερικανικής κυβέρνησης, τονίζοντας ότι η πυραυλική ικανότητα της Κίνας

σημαίνει ότι υπάρχει μια «νέα στρατηγική πραγματικότητα εκεί έξω» και ότι η Συνθήκη INF είναι πλέον «μια διμερής συνθήκη σε έναν πολυπολικό κόσμο βαλλιστικών πυραύλων».

Βέβαια, η Κίνα δεν ενδιαφέρεται για την ένταξη σε μια συμφωνία τύπου INF, αγνοώντας τις πρόσφατες προσκλήσεις από ηγέτες όπως η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ

να συμμετάσχουν σε περαιτέρω διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία και τις ΗΠΑ ώστε να αποσοβηθεί μια νέα κούρσα πυρηνικών εξοπλισμών.

«Η Κίνα αναπτύσσει τις δυνατότητές της αυστηρά σύμφωνα με τις αμυντικές της ανάγκες και δεν αποτελεί απειλή για κανέναν άλλο.

Είμαστε, λοιπόν, αντίθετοι στην μετατροπή της INF σε πολυμερή Συνθήκη» δήλωσε ο Κινέζος υπουργός Yang Jiechi στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.

Η συμμετοχή σε μια τέτοια συνθήκη, προφανώς δεν είναι ελκυστική για την Κίνα, δεδομένου ότι θα υπονόμευε ένα από τα κύρια πλεονεκτήματά της:

μια μεγάλη, κατά κύριο λόγο συμβατική δύναμη πυραύλων, που επιτρέπει την εφαρμογή μιας στρατηγικής άρνησης/απαγόρευσης περιοχής (Α2/AD).

Συστήματα όπως τα αντιπλοϊκά βαλλιστικά βλήματα της Κίνας, τα βλήματα πλεύσης, και οι βαλλιστικοί πύραυλοι μεσαίας εμβέλειας, μπορούν να αφαιρέσουν από τους αντιπάλους της Κίνας την ελευθερία ελιγμών στον Ειρηνικό.

Παράλληλα θέτουν σε διαρκή κίνδυνο, τις βάσεις των ΗΠΑ στην Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και στις Φιλιππίνες, ενώ ευάλωτα από συστήματα όπως το DF-21D μπορούν να αποδειχθούν ακόμη και ανεπτυγμένα στον θαλάσσιο χώρο κύρια οπλικά συστήματα όπως τα αεροπλανοφόρα.

Οι Βαλλιστικοί Πύραυλοι ως πυλώνας της Στρατιωτικής Στρατηγικής της Κίνας – Δυνατότητες πυραύλων

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, το Πεκίνο δημιούργησε το μεγαλύτερο σε ποσότητα, αλλά και διαφορετικούς τύπους χερσαίο πυραυλικό οπλοστάσιο.

Η πυραυλική δύναμη της Κίνας αποτελείται από περισσότερους από 2.000 πυραύλους (βαλλιστικούς και πλεύσης), εκ των οποίων το 95% περίπου,

σύμφωνα με αμερικανικούς αξιωματούχους, θα παραβίαζε τη Συνθήκη INF, εάν η Κίνα ήταν συμβαλλόμενο μέρος.

Παράλληλα, στο πλαίσιο της σημαντικής στρατιωτικής μεταρρύθμισης, ο Πρόεδρος της Κίνας,

ο οποίος είναι παράλληλα και πρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής (Central Military Committee- CMC), Xi Jinping στις 31 Δεκεμβρίου 2015 αναδιοργάνωσε τη Δεύτερη Δύναμη Πυροβολικού (Second Artillery Force)

του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (People’ς Liberation Army – PLA), καθιστώντας της ξεχωριστό και ισότιμο Κλάδο των Κινεζικών Ενόπλων Δυνάμεων με την ονομασία

(Πυραυλική Δύναμη του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού – People’s Liberation Army Rocket Force – PLARF),

με αποστολή την διεξαγωγή επιχειρήσεων πυρηνικής αντεπίθεσης αλλά και την διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων με συμβατικούς πυραύλους.[12]

Τόσο οι πυρηνικοί όσο και οι συμβατικοί πύραυλοι του Κινεζικού οπλοστασίου, οι οποίοι εμπίπτουν στους περιορισμούς της Συνθήκης INF,

είναι θεμελιώδους σημασίας για τη στρατιωτική στρατηγική του Πεκίνου – δηλαδή για την προσβολή και καταστροφή των δυνάμεων των ΗΠΑ, σε περίπτωση που αυτές επιλέξουν να επέμβουν σε μια σύγκρουση στην ΝότιοΑνατολική Ασία,- αν και είναι οι συμβατικοί πύραυλοι που θέτουν τα μεγαλύτερα προβλήματα για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους στην περιοχή.

Διαβάστε την συνέχεια της πολύ εενδιαφέρουσας έρευνας και δείτε τα στοιχεία στο www.idis.gr



Στείλε μας τις δικές σου απόψεις για στρατιωτικά θέματα που σε απασχολούν στο armyvoicegr@gmail.com