νύχτα με τους πυρσούς 2 Δεκεμβρίου

Ο Ναπολέων Βοναπάρτης και η νύχτα με τους πυρσούς στα χαρακώματα – Μια ιστορία που δείχνει πώς ο μεγάλος στρατηλάτης ανύψωνε το ηθικό των στρατιωτών του

Το πρωινό της 2ας Δεκεμβρίου, λίγες ώρες πριν την έναρξη της μάχης του Αούστερλιτς, στο γαλλικό στρατόπεδο, ο Ναπολέων ήρεμος φρόντιζε και τις τελευταίες λεπτομέρειες για τη μεγάλη επικείμενη μάχη.

Ο Ναπολέων Βοναπάρτης βρισκόταν στο ειδικά κατασκευασμένο ξυλόσπιτο από το γαλλικό μηχανικό πάνω στο λόφο Τσούραν. Από κει μπορούσε να εποπτεύει άνετα το πεδίο της μάχης.

Όμως, δεν αρκέστηκε στην παραμονή του στο ξυλόσπιτο.

Επιθεωρούσε τις μονάδες του ακατάπαυστα εμψυχώνοντας τους άνδρες του και παρατηρώντας συνεχώς τις κινήσεις του εχθρού.

Στις 3 το πρωί, οι αψιμαχίες ανάμεσα στους Γάλλους και στους Συμμάχους είχαν ήδη ξεκινήσει στα υψώματα Πράτσεν ενώ μία μεγάλη συμμαχική δύναμη είχε κινηθεί απαρατήρητη στην κοιλάδα ανάμεσα στο Άουγιεζντ και στο Τέλνιτς.

Τα νέα ήταν πράγματι ανησυχητικά και δεν ήταν στη φύση του Ναπολέοντα να παραμένει άπραγος σε τέτοιες περιστάσεις.

Έφιππος, μαζί με τους στρατηγούς Σουλτ και Κολαινκούρ, τον επιτελή του ντε Σεγκούρ και μέλη της φρουράς του, έσπευσαν στο Γκιρτσίκοβιτζ.

Συνάντησαν μία ομάδα δραγόνων, οι οποίοι τους επιβεβαίωσαν ότι άκουγαν τον εχθρό να κινείται ως τις 2 π.μ. προσεγγίζοντας τη γαλλική δεξιά πτέρυγα.

Ο Ναπολέων θέλοντας να διαπιστώσει ιδίοις όμμασι τα λεγόμενα των δραγόνων του κινήθηκε στη νεκρή ζώνη, λαμβάνοντας ένα μεγάλο ρίσκο. Κάποια στιγμή έπεσε πάνω σ’ ένα απόσπασμα Κοζάκων.

Χάρη στην έγκαιρη επέμβαση των φρουρών του αποφεύχθηκαν τα χειρότερα. Ο Ναπολέων και η συνοδεία του διέσχισαν το ρέμα του Γκόλντμπαχ και κατόπιν, επέστρεψε πεζός στον καταυλισμό του επιτελείου του.

Η νύχτα με τους πυρσούς

Ενώ περπατούσε σχεδόν στα τυφλά σκόνταψε στον κορμό ενός δέντρου. Τότε ένας γρεναδιέρος έδεσε μία χούφτα άχυρο στην άκρη ενός κονταριού και το άναψε, κατασκευάζοντας έναν πρόχειρο πυρσό και φωτίζοντας τον δρόμο του Ναπολέοντα.

Μόλις τον αντίκρισαν οι γρεναδιέροι σηκώθηκαν ευθύς όρθιοι και άναψαν κι αυτοί πυρσούς.

Σύντομα, ένας μεγάλος αριθμός στρατιωτών είχε ανάψει πυρσούς με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα υπέροχο, σχεδόν απόκοσμο θέαμα, το οποίο χαράχτηκε για πάντα στις μνήμες όσων ήταν παρόντες εκείνη τη θρυλική νύχτα.

Ο ενθουσιασμός των στρατιωτών έγινε διάχυτος μόλις είδαν τον Ναπολέοντα να περπατά ανάμεσά τους και ξέσπασαν σε ζητωκραυγές: «Ζήτω ο Αυτοκράτορας! Ζήτω η Επέτειος της Στέψης!».

Το ηθικό των Γάλλων στρατιωτών ήταν υψηλό.

Πώς ανύψωνε το ηθικό

Ο Ναπολέων είχε αυτοπεποίθηση πριν τη μάχη και τη μετέδιδε στους άνδρες τους. Στην ημερήσια διαταγή του, έλεγε προς αυτούς:

«Στρατιώτες, εγώ προσωπικά θα κατευθύνω όλα τα τάγματα σας, θα μείνω εκτός ακτίνας βολής, αν με τη συνήθη γενναιότητά σας προκαλέσετε σύγχυση και αταξία στις γραμμές του εχθρού.

Αλλά αν η νίκη είναι αβέβαιη για μία στιγμή, θα δείτε τον αυτοκράτορά σας να εκτίθεται στον κίνδυνο, στην πρώτη γραμμή…

Να έχετε υπ’ όψιν πως κανείς δεν θα φύγει από τις γραμμές με τη δικαιολογία ότι μεταφέρει τους τραυματίες.

Ας έχει κάθε άνδρας τη σκέψη πως είναι ζωτικής σημασίας η νίκη επί αυτών των πληρωμένων πιονιών της Αγγλίας που τόσο μισεί το έθνος μας…»

Αφού εξέδωσε τις διαταγές του, ο Ναπολέων αποσύρθηκε για να δειπνήσει με τους αξιωματικούς του -τις αγαπημένες του τηγανιτές πατάτες με κρεμμύδια- και σύντομα ένιωσε νέα βεβαιότητα λόγω της άφιξης του Σώματος Στρατού του Νταβού.

«Ναπολέων Βοναπάρτης – Οι Μεγάλες Εκστρατείες»

Το παραπάνω επεισόδιο που συνέβη τον χειμώνα του 1805 είναι χαρακτηριστικό των Ναπολεόντειων Πολέμων που σάρωσαν σαν θύελλα την Ευρώπη των αρχών του 19ου αιώνα με παγκόσμιες προεκτάσεις.

Αποτελεί ένα μικρό μέρος του Γ΄ τόμου της σειράς «Ναπολέων Βοναπάρτης – Οι Μεγάλες Εκστρατείες» του ιστορικού Γιάννη Χρονόπουλου που μόλις δημοσιεύθηκε από τον Εκδοτικό Οίκο «Historical Quest».

Στην εννιάτομη αυτή σειρά (έχουν ήδη εκδοθεί τρεις τόμοι) περιγράφονται και αναλύονται όλες οι εκστρατείες των Ναπολεόντειων Πολέμων.

Το νήμα ξεκινά από τα νεανικά χρόνια του μεγάλου στρατηλάτη και τον Πόλεμο του Πρώτου Συνασπισμού και θα καταλήξει στο Βατερλό και στον θάνατό του στην εξορία στο νησί της Αγίας Ελένης.

Επίσης, παρουσιάζονται οι στρατοί των Γάλλων και των Συμμάχων που συμμετείχαν σε αυτούς τους επικούς αγώνες, θέματα τακτικής και στρατηγικής, άγνωστα γεγονότα-σταθμοί και στρατιωτικοί διοικητές των δύο πλευρών.