Πολεμική Αεροπορία ΕΜΥ Παγκόσμια πρωτιά

Πολεμική Αεροπορία: Παγκόσμια πρωτιά για την ΕΜΥ – Αναβάθμισε τον δορυφορικό σταθμό – Έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει δεδομένα από δορυφόρους πολικής τροχιάς δεύτερης γενιάς

H Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (ΕΜΥ) σε συνεργασία με τον European Organisation for the Exploitation of Meteorological Satellites (EUMETSAT) ολοκλήρωσαν την αναβάθμιση του δορυφορικού σταθμού λήψης Αθηνών, με την κατασκευή νέων κτιριακών υποδομών και την εγκατάσταση υπερσύγχρονων κεραιών λήψης.

Πλέον είναι ο πρώτος σταθμός σε παγκόσμιο επίπεδο, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να λαμβάνει δεδομένα από δορυφόρους πολικής τροχιάς δεύτερης γενιάς που αναμένεται να εκτοξευτούν από το 2022 και μετά.

Ο Δορυφορικός Σταθμός Αθηνών, που βρίσκεται στην 128 Σμηναρχία Εκπαίδευσης Τηλεπικοινωνιών – Ηλεκτρονικών, χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από τον ευρωπαϊκό Οργανισμό EUMETSAT και ανήκει στο δίκτυο των δορυφορικών σταθμών του οργανισμού, συμβάλλοντας στην ελαχιστοποίηση του χρόνου διάθεσης των μετεωρολογικών δεδομένων από δορυφόρους πολικής τροχιάς προς τον τελικό χρήστη.

Ο Δορυφορικός Σταθμός της ΕΜΥ

Οι μετεωρολογικοί δορυφόροι πολικής τροχιάς πετούν σε σταθερό ύψος μερικών εκατοντάδων χιλιομέτρων από την επιφάνεια της γης, καταγράφοντας με πολύ μεγάλη ακρίβεια την δομή και την σύσταση της γήινης ατμόσφαιρας.

Έτσι, ενώ ο δορυφόρος περιστρέφεται στην τροχιά του σαρώνοντας μια λωρίδα γης, αυτή περιστρέφεται γύρω από τον άξονά της.

Κάθε φορά που ο δορυφόρος κάνει μια πλήρη περιστροφή, σαρώνει και μια νέα λωρίδα γήινης επιφάνειας.

Έτσι, μετά από ένα ορισμένο αριθμό περιστροφών θα έχει σαρωθεί ολόκληρη η επιφάνεια της γης.

Μερικοί δορυφόροι σαρώνουν λωρίδες με σχετικά μεγάλο πλάτος και, επομένως, μπορούν να καλύψουν ολόκληρη τη γη με λίγες περιστροφές. Αντίθετα, οι δορυφόροι υψηλής ανάλυσης, όπως είναι οι μετεωρολογικοί, σαρώνουν λωρίδες μικρότερου πλάτους και κατά συνέπεια χρειάζονται από μια ημέρα ως αρκετές ημέρες για να καλύψουν ολόκληρη τη γη.

Επιπλέον, οι τροχιές των μετεωρολογικών συγκεκριμένα δορυφόρων πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στην εναλλαγή ημέρας-νύχτας, έτσι ώστε να μπορεί να γίνει σύγκριση των εικόνων που καταγράφονται σε μια δεδομένη χρονική περίοδο.

Προκειμένου να είναι συγκρίσιμες αυτές οι εικόνες, θα πρέπει οι συνθήκες φωτισμού από τον ήλιο να είναι ίδιες και έτσι οι καταγραφές θα πρέπει να πραγματοποιούνται την ίδια περίπου τοπική ώρα της ημέρας.

Για να επιτευχτεί αυτή η προϋπόθεση θα πρέπει ο δορυφόρος να περνά σε κοντινή απόσταση από τους πόλους της γης (ηλιο-σύγχρονη τροχιά).

Έτσι, παρά το γεγονός πως σε κάθε τους περιστροφή σαρώνουν και μια νέα-διαφορετική λωρίδα γης, περνούν κάθε φορά από τους πόλους της (εξ ου και η ονομασία τους δορυφόροι πολικής τροχιάς).

Ως εκ τούτου για την λήψη των δεδομένων τους αρκούν να υπάρχουν δυο επίγειοι
δορυφορικοί σταθμοί λήψης, ένας σε κάθε πόλο. Με δεδομένο όμως, πως η περίοδος περιστροφής τους είναι περίπου 90 λεπτά, τα δεδομένα τους θα είναι διαθέσιμα στον τελικό χρηστή με καθυστέρηση της τάξης της μιας ώρας περίπου.

Στην μετεωρολογία όμως, ως μια καθαρά επιχειρησιακή επιστήμη, ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο παίζει η χρονική διάθεση των δεδομένων.

Αναλογιζόμενοι πως η διάρκεια μιας τυπικής καταιγίδας είναι της τάξης της μιας ώρας περίπου, γίνεται φανερή η ανάγκη για την άμεση απόκτηση των δεδομένων από τους δορυφόρους πολικής τροχιάς.

Στο πλαίσιο αυτό και για την ελαχιστοποίηση της χρονικής καθυστέρησης που τα δεδομένα των δορυφόρων πολικής τροχιάς φτάνουν στον άμεσο χρήστη, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την εκμετάλλευση των Μετεωρολογικών Δορυφόρων EUMETSAT, ανέπτυξε ένα δίκτυο από επιγείους δορυφορικούς σταθμούς λήψης ώστε να παρέχει υπηρεσίες σχεδόν πραγματικού χρόνου .ΕΜΥ Πολεμική Αεροπορία

Η Ελλάδα, ως ιδρυτικό μέλος του οργανισμού EUMETSAT δια μέσου της ΕΜΥ, εκτός από την επιχειρησιακή χρήση των δεδομένων των δορυφόρων πολικής τροχιάς σε μετεωρολογικές εφαρμογές, διαθέτει τον έναν από τους πέντε κύριους σταθμούς εδάφους του οργανισμού, για την λήψη και επεξεργασία των δεδομένων από δορυφόρους πολικής τροχιάς, έχοντας την ευθύνη για την επιχειρησιακή του λειτουργία.

Ο Δορυφορικός Σταθμός Εδάφους των Αθηνών  έχει την δυνατότητα να κάνει λήψη σε πραγματικό χρόνο των δεδομένων των μετεωρολογικών δορυφόρων πολικής τροχιάς όταν αυτοί διέρχονται πάνω από την Κεντρική και Νότια Ευρώπη, την Βόρεια Αφρική και την
Μέση Ανατολή.

Σε συνδυασμό με την θέση του, καθώς είναι ο ανατολικότερος σταθμός του δικτύου, τον καθιστά ένα σταθμό υψηλής σημασίας στην διάθεση δορυφορικών δεδομένων.

Τα δεδομένα επεξεργάζονται στο υπερσύγχρονο υπολογιστικό κέντρο του σταθμού και εν συνεχεία διανέμονται στο σύνολο των Μετεωρολογικών Υπηρεσιών ανά τον κόσμο, μειώνοντας στο ελάχιστο την χρονική καθυστέρηση στην διάθεση των δεδομένων προς τον τελικό χρήστη.

Κατά τον Νοέμβριου του 2018 και έπειτα από περίπου δυο χρόνια στενής συνεργασίας και προσπάθειας της ΕΜΥ και του οργανισμού EUMETSAT, ο δορυφορικός σταθμός Αθηνών αναβαθμίστηκε ριζικά με νέες κτηριακές υποδομές και υπερσύχρονες κεραίες λήψης.

Πλέον είναι ο πρώτος σταθμός παγκόσμια, ο οποίος έχει την δυνατότητα να κάνει λήψη δεδομένων από δορυφόρους πολικής τροχιάς δεύτερης γενιάς που αναμένονται να εκτοξευτούν από το 2022 και μετά.

Η ΕΜΥ από την πρώτη στιγμή ενθάρρυνε και πρωτοστάτησε στην ιδέα της αναβάθμισης του δορυφορικού σταθμού Αθηνών, ενώ το προσωπικό της είχε ενεργό συμμετοχή σε όλα τα στάδια του έργου της αναβάθμισης.

Από την αρχική συγγραφή των τεχνικών προδιαγραφών και απαιτήσεων του έργου μέχρι την τελική του φάση που ήταν η εγκατάσταση των κεραιών και του ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού, αποκτώντας πολύτιμη εμπειρία και γνώσεις υψηλής τεχνολογικής σημασίας.

Σήμερα, ο δορυφορικός σταθμός λήψης Αθηνών λαμβάνει δεδομένα από το σύνολο των ευρωπαϊκών δορυφόρων πολικής τροχιάς (METOP-A, METOP-B και METOP-C (σχετικό άρθρο υπάρχει στην ιστοσελίδα της ΕΜΥ)), οι οποίοι είναι ευθύνη του οργανισμού EUMETSAT, από τους αμερικανικούς δορυφόρους ΝΟΑΑ-18, ΝΟΑΑ-19, ΝΟΑΑ-20, SuomiNPP, οι οποίοι είναι ευθύνη των υπηρεσιών NOAA/NASA και από τους κινέζικους δορυφόρους FY-3C και FY-3D, οι οποίοι είναι ευθύνη της Κινεζικής Υπηρεσίας Διαστήματος.

Ο δορυφορικός σταθμός αποτελείται από δύο κινούμενες δορυφορικές κεραίες, διαμέτρου 3m, οι οποίες λειτουργούν μέσα σε θόλο (Radome) για την καλύτερη προστασία τους από τις καιρικές συνθήκες, ενώ και οι δύο κεραίες έχουν δυνατότητα για λήψης τόσο στην X όσο και στην L μπάντα του φάσματος, αυξάνοντας τις δυνατότητες του σταθμού.

Επίσης, η ΕΜΥ έκτος από την ευθύνη της επιχειρησιακής του λειτουργίας, εποπτεύει απομακρυσμένα σε 24ωρη βάση τον σταθμό και σε πραγματικό χρόνο ενημερώνει τους χρηστές για οποιασδήποτε δυσλειτουργία αλλά και προσωπικό της ΕΜΥ για την άμεση
αποκατάσταση της, η οποία επιλύεται μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα σε συνεργασία με τον οργανισμό EUMETSAT.

Παράλληλα πρέπει να τονιστεί πως, η ΕΜΥ λαμβάνει μία σειρά από μετεωρολογικά δεδομένα απευθείας από το σταθμό σε πραγματικό χρόνο και πριν αυτά διανεμηθούν στην παγκόσμια μετεωρολογική κοινότητα.

Τα δεδομένα αυτά είναι απαραίτητα για τον επιχειρησιακό Μετεωρολόγο του Εθνικού Μετεωρολογικού Κέντρου της ΕΜΥ, αλλά και για τον κάθε άλλο Μετεωρολόγο ή Κλιματολόγο για την μελέτη πάρα πολλών παραμέτρων της ατμόσφαιρας της γης και των ωκεανών .