Ευρωπαϊκή Άμυνα: Γιατί χρειάζεται ένα κοινό ταμείο

Ευρωπαϊκή Άμυνα: Γιατί χρειάζεται ένα κοινό ταμείο - Μια ισχυρή Ευρώπη στην άμυνα απαιτεί ισχυρή αμυντική βιομηχανία


Ευρωπαϊκή Άμυνα: Γιατί χρειάζεται ένα κοινό ταμείο



Γράφει η Καλομοίρα Νεράτζη*


Η ΕΕ αντιμετωπίζει τις πιο σοβαρές προκλήσεις ασφάλειας των τελευταίων 60 ετών. Όπως περιγράφεται από τους εκπρόσωπους της ΕΕ και τις πολιτικές κατευθυντήριες γραμμές του Προέδρου Jean-Claude Juncker το 2014 που  δήλωσε στην ομιλία του για την κατάσταση της Ένωσης της 14ης Σεπτεμβρίου 2016, νέες απειλές όχι μόνο  στο σπίτι των κρατών της ΕΕ αλλά  και στις γειτονικές χώρες της ΕΕ καθώς και αναδυόμενους κινδύνους όπως τα «cyberattacks» καθιστούν την εσωτερική ασφάλεια και τις γραμμές εξωτερικής άμυνας όλο και πιο θολές.

 Οι πολίτες αναζητούν όλο και περισσότερο στην Ευρώπη την  προστασία εντός και εκτός των συνόρων της, λόγω του ότι η κλίμακα και η φύση αυτών των προκλήσεων είναι τέτοια που κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει με επιτυχία τις δικές τους.

Μια ισχυρή Ευρώπη στην άμυνα απαιτεί ισχυρή αμυντική βιομηχανία.

Υπάρχει μια σημαντική οικονομική περίπτωση για μεγαλύτερη συνεργασία στις αμυντικές δαπάνες μεταξύ των χωρών της ΕΕ.


Το κόστος του αμυντικού εξοπλισμού, συμπεριλαμβανομένου του κόστους ανάπτυξης, αυξάνεται ταχύτερα από τους αμυντικούς προϋπολογισμούς.

Η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των κρατών μελών στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας εκτιμάται ότι θα κοστίσει ετησίως μεταξύ 25 και 100 δισ. ευρώ1. Το 80% των προμηθειών και περισσότερο από το 90% της έρευνας και η τεχνολογία λειτουργούν σε εθνική βάση «2». Έως το 30% των ετήσιων αμυντικών δαπανών θα μπορούσε να εξοικονομείται μέσω της συγκέντρωσης των συμβάσεων «3».

Υπάρχει επίσης μια ισχυρή στρατηγική περίπτωση: η δυσλειτουργική συνεργασία και ο κατακερματισμός σε επίπεδο της ΕΕ στον τομέα της άμυνας συμβάλλει στην έλλειψη ανάπτυξης των ένοπλων δυνάμεων (περίπου 40.000 έναντι 200.000 αναπτυγμένων στο εξωτερικό για τις ΗΠΑ4). Συνεπώς, εμποδίζει την ικανότητα της ΕΕ να ενεργεί και να προστατεύει.


Καθώς τα κράτη μέλη αρχίζουν να αυξάνουν τους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους, η ΕΕ μπορεί να τους βοηθήσει να δαπανήσουν αυτά τα κεφάλαια πιο αποδοτικά.

Με τη συγκέντρωση πόρων, τα επιμέρους κράτη μέλη μπορούν να επιτύχουν μεγαλύτερο προϊόν και να αναπτύξουν τεχνολογία και εξοπλισμό στον τομέα της άμυνας,επίσης αναφέρεται ως "ικανότητα", που ενδέχεται να μην είναι εφικτή από μόνοι τους.

Η αυξημένη συνεργασία μειώνει επίσης τις επικαλύψεις, προωθεί την τυποποίηση του εξοπλισμού και εξασφαλίζει καλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων. Θα επιτρέψει επίσης οικονομίες ώστε να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της αμυντικής βιομηχανίας της ΕΕ.


Τον Σεπτέμβριο του 2016, ο Πρόεδρος Juncker ανακοίνωσε τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου Αμυντικής Προστασίας που θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να αποκτήσουν βασικές στρατηγικές αμυντικές ικανότητες πιο γρήγορα, από κοινού και μέσα πιο αποδοτικό τρόπο.

 Η πρωτοβουλία έγινε ευπρόσδεκτη από τους ηγέτες της ΕΕ κατά τη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συναντήσεις τον Δεκέμβριο του 2016 και τον Μάρτιο του 2017.

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας συνδέεται και συμπληρώνει την εφαρμογή της παγκόσμιας δράσης της ΕΕ και την στρατηγική για την εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας για την ασφάλεια και την άμυνα.

Το Ταμείο θα συμβάλει στην εφαρμογή του επιπέδου της ΕΕ για φιλοδοξίες στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας που συμφωνήθηκε από το Συμβούλιο τον Νοέμβριο του 2016. Θα συμβάλει επίσης στην εφαρμογή της Κοινής Δήλωσης ΕΕ-ΝΑΤΟ που υπογράφηκε στη Βαρσοβία τον Ιούλιο του 2016.
Παράλληλα, η Επιτροπή παρουσίασε ένα έγγραφο μακροπρόθεσμου προβληματισμού που περιγράφει πιθανά σενάρια για το μέλλον.Και τα δύο σκέλη θα υποστηρίξουν τις προτεραιότητες που συμφωνήθηκαν από τα κράτη μέλη εντός της ΕΕ, ιδίως μέσω του Σχέδιο Ανάπτυξης Δυνατοτήτων, το οποίο τελικά θα κατέχει και θα εκμεταλλεύεται τα περιουσιακά στοιχεία.

Η σταδιακή ανάπτυξη του Ταμείου αντικατοπτρίζει τη φύση των κύκλων δημοσιονομικού προγραμματισμού της ΕΕ.

Μέχρι το 2020, η Επιτροπή θα διαθέσει 590 εκατ. Ευρώ στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας. Από το 2020, η Επιτροπή προτείνει να διαθέσει τουλάχιστον 1,5 δισ. Ευρώ ετησίως. Το Ταμείο δεν έχει σχεδιαστεί για να να υποκαταστήσουν τις αμυντικές επενδύσεις των κρατών μελών, αλλά να επιτρέψουν και να επιταχύνουν τη συνεργασία τους.

Μαζί με τις συνεισφορές των κρατών μελών για τη χρηματοδότηση κοινών αναπτυξιακών έργων, το Ταμείο θα μπορούσε να δημιουργήσει συνολική επένδυση σε έρευνα στον τομέα της άμυνας και ανάπτυξη δυνατοτήτων ύψους 5,5 δισ. ευρώ ετησίως μετά το 2020.

και το βασικό ερώτημα: Πώς υποστηρίζει το Ταμείο  την έρευνα σε αμυντικά προϊόντα και τεχνολογίες ,επικαλούμενο ως "παράθυρο έρευνας";

Το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας θα βοηθήσει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν καινοτόμα αμυντικά προϊόντα, τεχνολογίες και υπηρεσίες, οι οποίες μπορούν να προσφέρουν στρατηγικό πλεονέκτημα και να συμβάλουν στην στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης.

Η έρευνα στον τομέα της άμυνας είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση των αναδυόμενων και μελλοντικών απειλών για την ασφάλεια και τη γεφύρωση τεχνολογικών κενών σε βασικούς τομείς. Ωστόσο, οι εταιρείες άμυνας δεν επενδύουν κανονικά στην Ε & Α, εκτός αν έχουν δέσμευση της κυβέρνησης - ως μοναδικού τελικού πελάτη - να προμηθεύσει τα προϊόντα που είναι η ανάπτυξη.

Οι δημόσιες δαπάνες και οι επενδύσεις είναι απαραίτητες για τον τομέα της άμυνας. Ωστόσο, τα μέλη της ΕΕ- τα κράτη δαπανούν σχεδόν επτά φορές λιγότερο από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την έρευνα και την ανάπτυξη στον τομέα της άμυνας.


Στο πλαίσιο του "ερευνητικού παραθύρου" του Ταμείου, ο προϋπολογισμός της ΕΕ θα χρηματοδοτήσει πλήρως και άμεσα τις συνεργασίες της έρευνας στον τομέα της άμυνας και των δραστηριοτήτων τεχνολογικής ανάπτυξης σε ολόκληρη την Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη την άμυνα ικανότητες και προτεραιότητες Ε & Τ που έχουν συμφωνηθεί από τα κράτη μέλη εντός της ΕΕ.

 Οι τομείς προτεραιότητας θα μπορούσαν τυπικά να περιλαμβάνουν σημαντικές και καινοτόμες τεχνολογίες όπως ηλεκτρονικά, μετα - υλικά, λογισμικό κρυπτογράφησης ή ρομποτική και να διερευνήσουν μελλοντικές καταστροφικές αμυντικές τεχνολογίες και εφαρμογές.

Προωθείται μια προσέγγιση :

Ο τρέχων δημοσιονομικός κύκλος της ΕΕ ("πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο"), ο οποίος διαρκεί μέχρι το τέλος του έτους 2019: να έχουν διατεθεί 25 εκατομμύρια ευρώ για το 2017 και θα διατεθούν συνολικά 90 εκατομμύρια ευρώ από το 2013 έως στα τέλη του 2019.

Σήμερα ξεκινάει μια πρόσκληση υποβολής προτάσεων για έργα στους τομείς των μη επανδρωμένων συστημάτων  σε ένα ναυτικό περιβάλλον και συστήματα στρατιωτών. Η υπογραφή των πρώτων συμφωνιών επιχορήγησης αναμένεται μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους ·


Ο επόμενος δημοσιονομικός κύκλος μετά το 2020: Αξιοποίηση της εμπειρίας αυτής της προπαρασκευαστικής φάσης, το 2006-2018, η Επιτροπή θα προτείνει ένα αφιερωμένο πρόγραμμα έρευνας της ΕΕ στον τομέα της άμυνας για την περίοδο μετά το 2020, εκτιμάται ότι ο ετήσιος προϋπολογισμός ανέρχεται σε 500 εκατ. ευρώ, καθιστώντας την ΕΕ μία από τις μεγαλύτερες αμυντικές έρευνες με επενδυτές στην Ευρώπη.

Η Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με εμπειρογνώμονες των κρατών μελών και με τη συμβολή του Ευρωπαίου Οργανισμού  Άμυνας, θα καταρτίσει ετήσια προγράμματα εργασίας.

Θα είναι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας (EDA) υπεύθυνός  για την εφαρμογή των ετήσιων προγραμμάτων εργασίας δημοσιεύοντας τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων, την οργάνωση της αξιολόγησης των προτάσεων έργων και τη διαχείριση των ερευνητικών έργων που επιλέχθηκαν για να λάβουν την χρηματοδότηση από την ΕΕ.

 Για το σκοπό αυτό, η Επιτροπή υπέγραψε συμφωνία αντιπροσωπείας με την Ευρωπαϊκή Άμυνα στον Οργανισμό στις 31 Μαΐου 2017. Οι προτάσεις έργων θα αξιολογηθούν με τη βοήθεια ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων που επιλέγονται βάσει της  πρόσκλησης υποβολής υποψηφιοτήτων

Τέλος, τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία και τα  ταμεία επενδύσεων μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τα κράτη μέλη στον τομέα της άμυνας, εφόσον συμβάλλουν στους στόχους του ταμείου: την συγχρηματοδότηση παραγωγικών επενδυτικών σχεδίων και έργων για την υποστήριξη του εκσυγχρονισμού των αμυντικών προμηθειών.

Οι αμυντικές βιομηχανίες της Ευρώπης μπορούν να συμβάλουν στους στόχους και στους στόχους που έχουν τεθεί στα διαρθρωτικά ταμεία, όπως η προώθηση της ανάπτυξης περιφερειακών οικονομικών, που αντιπροσωπεύουν έναν υψηλό πολλαπλασιαστή επενδύσεων σε δεξιότητες, θέσεις εργασίας, τεχνολογικές και οικονομικές εξελίξεις .

Ειδικότερα, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μπορεί να χρηματοδοτεί αμυντικές δραστηριότητες και δραστηριότητες διπλής χρήσης στην έρευνα και την καινοτομία, στο πλαίσιο μιας στρατηγικής έξυπνης εξειδίκευσης.

Υπάρχουν επίσης συνεργίες μεταξύ του Ευρωπαϊκού Ταμείου Άμυνας και των άλλων χωρών της ΕΕ πολιτικές για παράδειγμα στον τομέα του διαστήματος ή της ασφάλειας στον κυβερνοχώρο.
Όπως περιγράφεται στο σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Άμυνας, οι πολιτικές / στρατιωτικές συνέργειες μπορούν να είναι επωφελείς σε έναν αριθμό  των περιοχών όπως το διάστημα, η έρευνα στον κυβερνοχώρο και στη ναυτιλία:

Χώρος: Η Επιτροπή εργάζεται για τρόπους εξασφάλισης αξιόπιστων, ασφαλών και οικονομικά αποδοτικών Δορυφορικών επικοινωνιών για την ΕΕ και τα κράτη μέλη και διερευνά επίσης τον τρόπο με τον οποίο ο Κοπέρνικος θα μπορούσε να καλύψει περαιτέρω ανάγκες ασφάλειας.

Cyber: Η Επιτροπή στοχεύει στη βελτίωση των συνεργειών μεταξύ της κυβερνοεφαρμογής και του ευρύτερου κυβερνοχώρου της ΕΕ πολιτικές ασφάλειας. Λόγω του χαρακτήρα διπλής χρήσης της συνολικής κατάρτισης και της εκπαίδευσης στην τεχνολογία της πληροφορικής, οι τεχνικές δεξιότητες στον κυβερνοχώρο είναι σημαντικές τόσο στον πολιτικό όσο και στον στρατιωτικό τομέα.

Το σχέδιο δράσης για την άμυνα πρότεινε τη δημιουργία μιας πλατφόρμας εκπαίδευσης και εκπαίδευσης στον κυβερνοχώρο μέχρι το 2018 ως πρακτικό τρόπο αυξάνοντας την ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών και στους δύο τομείς.

Η πλατφόρμα θα οικοδομηθεί επίσης σχετικά με την εμπειρία της υφιστάμενης ευρωπαϊκής ομάδας κατάρτισης και εκπαίδευσης στον τομέα του εγκλήματος στον κυβερνοχώρο ·

Θαλάσσια έρευνα: Πιθανά οφέλη από πολιτικές / στρατιωτικές συνέργειες στον τομέα της ασφάλειας στη θάλασσα περιλαμβάνουν τομείς όπως η επιτήρηση, η διαχείριση κινδύνων και η προστασία υποδομών ζωτικής σημασίας.

Υπάρχουν σημαντικές επενδύσεις τόσο στην έρευνα πολιτικής όσο και στον τομέα της άμυνας στον τομέα της ναυτιλίας και της ναυτιλίας το Σχέδιο Δράσης Άμυνας πρότεινε να δημιουργηθεί μια συντονισμένη αστική / στρατιωτική ναυτική ασφάλεια  ερευνας.

*Η κα Καλομοίρα Νεράτζη είναι οικονομολόγος.

Αποφοίτησε από το τμήμα της Λογιστικής του Ανώτατου Τεχνολογικού Ιδρύματος και μετέβη στο εξωτερικό για να ειδικευτεί στο τμήμα των Χρηματοιοικονομικών και των Διεθνών Σχέσεων.


Αφού έλαβε τα δύο μεταπτυχιακά διπλώματα από το πανεπιστήμιο του Λέστερ και του Στρασβούργου αντίστοιχα συνέχισε την επιμόρφωσή της στον κλάδο της Τραπεζικής των Επιχειρήσεων.

Μιλά Ελληνικά, Αγγλικά, Γερμανικά και Ισπανικά.

Εργάστηκε σε παγκόσμια αναγνωρισμένες εταιρίες στο τμήμα των Χρηματοοικονομικών και Επενδύσεων.

Σήμερα, δραστηριοποιείται στο ίδιο αντικείμενο καθώς επίσης ασχολείται με την συγγραφή οικονομικών- εργατικών άρθρων και μελετών.

Χαρακτηριστικά έργα της αποτελούν τα βιβλία

  • «Νέο Ασφαλιστικό» , 

  • «Ε.Φ.Κ.Α» , 
  • "Ε.Φ.Κ.Α , Πρακτικός Οδηγός", 
  • "Πρακτικός οδηγός Ξενοδοχειακών και τουριστικών Επιχειρήσεων" , 
  • “Νέα Εργατική Νομοθεσία Στελεχών των Ένοπλων Δυνάμεων»  
  • «Νέα Εργατική Νομοθεσία»